កុមារតាមវ័យនីមួយៗមានតម្រូវការក្នុងការថែទាំខុសៗគ្នា ចាប់ពីទារកទើបនឹងកើតដែលត្រូវការទឹកដោះម្តាយ និងការគេងច្រើន រហូតដល់កុមារវ័យហាត់ដើរដែលកំពុងស្វែងយល់ពិភពលោកធំទូលាយ។ សម្រាប់ឪពុកម្តាយថ្មីថ្មោង ការយល់ពីមូលដ្ឋានសំខាន់ ៥ ផ្នែក គឺ អាហារូបត្ថម្ភ ការគេង វ៉ាក់សាំង ការលូតលាស់ និងអនាម័យ នឹងជួយឱ្យអ្នកថែទាំកូនបានត្រឹមត្រូវ និងដោយទំនុកចិត្ត ដោយមិនបាច់ព្រួយបារម្ភហួសហេតុ។
អាហារូបត្ថម្ភតាមវ័យ
អាហារគឺជាមូលដ្ឋាននៃការលូតលាស់ ទាំងរាងកាយ និងខួរក្បាលរបស់កូន។ ការផ្តល់អាហារដែលសមនឹងវ័យ ដូច្នេះសំខាន់ខ្លាំងណាស់ក្នុងឆ្នាំដំបូងៗ។
- ក្នុង ៦ ខែដំបូង ទឹកដោះម្តាយគឺជាអាហារដ៏ល្អបំផុត ឱ្យបៅទឹកដោះម្តាយតែមួយមុខដោយមិនបាច់បន្ថែមទឹក ឬអាហារផ្សេង ព្រោះមានសារធាតុចិញ្ចឹម និងភាពស៊ាំគ្រប់គ្រាន់។
- ចាប់ផ្តើមអាហារបន្ថែមតាមវ័យពេលកូនមានអាយុគ្រប់ ៦ ខែ ដោយចាប់ផ្តើមពីអាហារកិនល្អិត ម្តងមួយប្រភេទ ស្របជាមួយការបៅទឹកដោះម្តាយបន្ត។
- ជៀសវាងអាហារផ្អែមខ្លាំង ប្រៃខ្លាំង នំខ្ទុះៗ និងទឹកក្រឡុកម៉ាស៊ីន ដែលគ្មានប្រយោជន៍ និងប្រឈមនឹងធ្មេញពុក និងលើសទម្ងន់។
- ឱ្យកូនផឹកទឹកស្អាតពេលចាប់ផ្តើមញ៉ាំអាហារបន្ថែម និងហ្វឹកឱ្យញ៉ាំអាហារគ្រប់ ៥ ក្រុមយ៉ាងសម្បូរបែបពេលធំឡើង។
ការគេងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់
ការគេងសំខាន់ចំពោះការលូតលាស់ និងការអភិវឌ្ឍខួរក្បាលស្មើនឹងអាហារ។ ខណៈពេលកូនគេង រាងកាយនឹងបញ្ចេញអ័រម៉ូនការលូតលាស់ និងរៀបចំសតិអារម្មណ៍។
- ទារកត្រូវការគេងប្រមាណ ១៤–១៧ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ឯកុមារតូចវ័យហាត់ដើរត្រូវការប្រមាណ ១០–១៣ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ រួមទាំងការងងុយពេលថ្ងៃ។
- គួររៀបឱ្យទារកគេងផ្ងារជានិច្ច ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃភាពស្លាប់ភ្លាមៗក្នុងទារក (SIDS)។
- រៀបចំបរិយាកាសគេងឱ្យមានសុវត្ថិភាព និងស្ងប់ស្ងាត់ ពូកមិនទន់ពេក គ្មានខ្នើយ ឬតុក្កតាច្រើនពេកក្នុងអង្រឹង បន្ទប់មិនក្តៅ ឬភ្លឺពេក។
វ៉ាក់សាំងតាមកំណត់
វ៉ាក់សាំងគឺជាវិធីការពារជំងឺធ្ងន់ធ្ងរដែលមានតម្លៃសមរម្យ និងមានសុវត្ថិភាពបំផុតមួយ។ ការចាក់វ៉ាក់សាំងឱ្យគ្រប់ និងត្រូវតាមកំណត់ នឹងជួយបង្កើតភាពស៊ាំឱ្យកូនតាំងពីតូច។
- ចាក់វ៉ាក់សាំងមូលដ្ឋានតាមកំណត់ក្នុងសៀវភៅវ៉ាក់សាំង (កម្មវិធីពង្រីកការចាក់ថ្នាំបង្ការ ឬ EPI) ដូចជា វ៉ាក់សាំងរបេង រលាកថ្លើមប្រភេទ B ខាន់ស្លាក់-តេតាណូស-ក្អកមាន់ ប៉ូលីយ៉ូ កញ្ជ្រឹល-ស្អូច-កញ្ជ្រឹលអាល្លឺម៉ង់ ជាដើម។
- ពិចារណាវ៉ាក់សាំងបន្ថែមតាមការណែនាំរបស់វេជ្ជបណ្ឌិត ដូចជា វ៉ាក់សាំងផ្តាសាយធំប្រចាំឆ្នាំ វ៉ាក់សាំង RSV ក្នុងទារកដែលសមរម្យ និងវ៉ាក់សាំង HPV ពេលកូនធំឡើង។
- រក្សាសៀវភៅវ៉ាក់សាំងឱ្យបានគ្រប់ និងយកទៅជាមួយរាល់ពេលជួបវេជ្ជបណ្ឌិត ដើម្បីឱ្យកំណត់ត្រាការចាក់បន្តបន្ទាប់ និងមិនខកការណាត់។
ចាក់វ៉ាក់សាំង និងពិនិត្យសុខភាពតាមវ័យនៅគ្លីនិក
គ្លីនិកវេជ្ជបណ្ឌិតឆ័ត្ររោងក្លឿ មានសេវាចាក់វ៉ាក់សាំងមូលដ្ឋាន និងវ៉ាក់សាំងបន្ថែម ព្រមទាំងពិនិត្យសុខភាព និងវាយតម្លៃការលូតលាស់តាមវ័យឱ្យកូនតូច។ នាំកូនមកទទួលការថែទាំតាមការណាត់ឱ្យបានទៀងទាត់ ដើម្បីសុខភាពមាំមួនរយៈពេលវែង។
ការលូតលាស់តាមវ័យ
ការលូតលាស់គឺការដែលកូនបន្តិចម្តងៗធ្វើអ្វីៗបានកាន់តែច្រើនតាមអាយុ ទាំងផ្នែកធ្វើចលនា ភាសា និងអារម្មណ៍-សង្គម។ ជាទូទៅកូននឹង ងើបក រមៀលខ្លួន អង្គុយ វារ ដើរ និងចាប់ផ្តើមនិយាយ តាមលំដាប់វ័យ។ ឪពុកម្តាយអាចលើកកម្ពស់ការលូតលាស់បានដោយការលេង និយាយ អានរឿងនិទាន និងឱ្យកូនបានស្វែងយល់ដោយសុវត្ថិភាព។
- ងើបកបានមាំ ចន្លោះអាយុប្រមាណ ៣–៤ ខែ។
- អង្គុយបានដោយខ្លួនឯង និងរមៀលខ្លួនស្ទាត់ ចន្លោះអាយុប្រមាណ ៦–៨ ខែ។
- វារ និងប្រកាន់ឈរ ចន្លោះអាយុប្រមាណ ៩–១០ ខែ។
- ដើរបានដោយខ្លួនឯង និងចាប់ផ្តើមនិយាយជាពាក្យ ចន្លោះអាយុប្រមាណ ១២–១៨ ខែ។
អនាម័យ និងការការពារ
ទម្លាប់ស្រឡាញ់សុខភាពល្អគួរបណ្តុះតាំងពីតូច ព្រោះនឹងជួយកាត់បន្ថយការឈឺ និងជាប់ខ្លួនកូនរហូតធំ។
- ហ្វឹកលាងដៃនឹងសាប៊ូមុនញ៉ាំអាហារ និងក្រោយចូលបន្ទប់ទឹក ដើម្បីកាត់បន្ថយការឆ្លងមេរោគ។
- ដុសធ្មេញ ២ ដងក្នុងមួយថ្ងៃតាំងពីធ្មេញដំបូងដុះ ដើម្បីការពារធ្មេញពុក។
- ឱ្យកូនបានហាត់ប្រាណ និងលេងនៅខាងក្រៅឱ្យបានទៀងទាត់ ដើម្បីអភិវឌ្ឍសាច់ដុំ និងរាងកាយឱ្យមាំមួន។
- ថែទាំឱ្យកូនសម្រាកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ និងកំណត់ពេលប្រើអេក្រង់ឱ្យសមនឹងវ័យ។
សញ្ញាដែលគួរនាំកូនជួបវេជ្ជបណ្ឌិត
- មិនព្រមបៅទឹកដោះ ឬញ៉ាំអាហារ ញ៉ាំបានតិចចុះច្បាស់។
- ស្រងើយខុសប្រក្រតី ដាស់ឱ្យភ្ញាក់ពិបាក ឬយំទ្រេចខុសពីធម្មតា។
- មានគ្រុនខ្ពស់ ឬគ្រុនមិនធូរជាប់ៗច្រើនថ្ងៃ។
- ទម្ងន់មិនឡើង ឬចិញ្ចឹមមិនធំតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ។
- ការលូតលាស់យឺតជាងវ័យច្បាស់ ដូចជានៅមិនទាន់ងើបក មិនអង្គុយ ឬមិនដើរតាមវ័យដែលគួរធ្វើបាន។
