อัลตร้าซาวด์ (Ultrasound) เป็นการตรวจที่ใช้ คลื่นเสียงความถี่สูง ส่งผ่านผิวหนังเข้าไปในร่างกาย แล้วสะท้อนกลับมาสร้างเป็นภาพของอวัยวะภายในแบบเรียลไทม์ จุดเด่นคือ ไม่มีรังสี ปลอดภัย และไม่เจ็บ จึงนิยมใช้ตรวจอวัยวะในช่องท้องและติดตามอาการต่าง ๆ ได้บ่อยตามต้องการ
อัลตร้าซาวด์ช่องท้องตรวจอะไรได้บ้าง
การตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้องแบ่งได้เป็นช่องท้องส่วนบนและส่วนล่าง ครอบคลุมอวัยวะสำคัญหลายส่วน
- ช่องท้องส่วนบน — ดูตับ ถุงน้ำดี ตับอ่อน ม้าม และไต
- ช่องท้องส่วนล่าง — ดูมดลูก รังไข่ กระเพาะปัสสาวะ และต่อมลูกหมาก
การตรวจช่วยให้แพทย์ค้นหาความผิดปกติได้หลายอย่าง เช่น นิ่วในถุงน้ำดีหรือไต ภาวะไขมันพอกตับ ก้อนเนื้อ และถุงน้ำ (cyst) รวมถึงประเมินขนาดและลักษณะของอวัยวะ
- ใช้คลื่นเสียง ไม่มีรังสี ปลอดภัย ไม่เจ็บ
- ค้นหานิ่ว ไขมันพอกตับ ก้อน และถุงน้ำได้
- เห็นภาพอวัยวะแบบเรียลไทม์ ตรวจซ้ำได้ตามต้องการ
การเตรียมตัวก่อนตรวจ
การเตรียมตัวขึ้นอยู่กับอวัยวะที่ต้องการตรวจ การตรวจช่องท้องส่วนบน เช่น ตับและถุงน้ำดี มักต้อง งดอาหารประมาณ 6–8 ชั่วโมง เพื่อให้เห็นภาพชัด ส่วนการตรวจช่องท้องส่วนล่าง เช่น มดลูกหรือกระเพาะปัสสาวะ มักต้อง ดื่มน้ำและกลั้นปัสสาวะให้กระเพาะปัสสาวะเต็ม คลินิกจะแจ้งวิธีเตรียมตัวที่ถูกต้องให้ทราบก่อนวันตรวจ
ใครควรตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้อง
ผู้ที่มีอาการปวดท้องเรื้อรัง แน่นท้อง ปวดใต้ชายโครงขวา ปัสสาวะผิดปกติ หรือมีผลเลือดที่บ่งชี้การทำงานของตับหรือไตผิดปกติ ควรพิจารณาตรวจอัลตร้าซาวด์ช่องท้อง นอกจากนี้ยังเหมาะเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจสุขภาพในผู้ที่ต้องการคัดกรองความผิดปกติของอวัยวะภายในตั้งแต่เนิ่น ๆ
บริการตรวจที่คลินิก
คลินิกแพทย์อภิเดชมีบริการตรวจสุขภาพ เจาะเลือด อัลตร้าซาวด์ และคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) โดยแพทย์ พร้อมประเมินอาการ แปลผลการตรวจ และให้คำแนะนำในการดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสม
อาการที่ควรรีบพบแพทย์
- ปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน หรือปวดท้องร่วมกับมีไข้สูง
- ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือปัสสาวะสีเข้มผิดปกติ
- คลำได้ก้อนในช่องท้อง หรือท้องบวมโตเร็วผิดปกติ
- อาเจียนหรือถ่ายเป็นเลือด