ไขมันในเลือดสูง อันตรายที่มองไม่เห็น

ไขมันในเลือดสูง (Dyslipidemia) คือภาวะที่ระดับไขมันบางชนิดในเลือดผิดปกติ โดยเฉพาะ LDL หรือ "ไขมันเลว" ที่สูงเกินไป ไขมันเหล่านี้จะค่อย ๆ เกาะสะสมที่ผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบและแข็งตัว และเป็นต้นเหตุสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือด

รู้จักโรคและสาเหตุ

ไขมันในเลือดมีหลายชนิด ที่ควรรู้จักคือ LDL (ไขมันเลว) ที่ควรต่ำ, HDL (ไขมันดี) ที่ควรสูง และไตรกลีเซอไรด์ ปัจจัยที่ทำให้ไขมันในเลือดสูง ได้แก่

• กินอาหารทอด ไขมันอิ่มตัว และไขมันทรานส์มาก
• น้ำหนักเกิน ขาดการออกกำลังกาย
• สูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
• พันธุกรรม — บางคนมีภาวะไขมันสูงทางกรรมพันธุ์
• โรคประจำตัว เช่น เบาหวาน หรือไทรอยด์ทำงานต่ำ

อาการที่ควรสังเกต

จุดที่อันตรายคือ ไขมันในเลือดสูงมักไม่มีอาการใด ๆ ในระยะแรก คนส่วนใหญ่จึงไม่รู้ตัวจนกระทั่งตรวจพบจากการเจาะเลือด หรือเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น หัวใจขาดเลือดหรืออัมพาตแล้ว การเจาะเลือดตรวจไขมันจึงเป็นวิธีเดียวที่จะรู้ได้จริง

• ไขมันสูงมักไม่มีอาการ ต้องเจาะเลือดตรวจจึงจะรู้
• ควรงดอาหารก่อนเจาะเลือดตามที่แพทย์แนะนำ เพื่อให้ค่าแม่นยำ
• ดูทั้ง LDL, HDL และไตรกลีเซอไรด์ ไม่ใช่แค่ค่ารวม

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง

เมื่อไขมันเกาะสะสมจนหลอดเลือดตีบแคบ เลือดไปเลี้ยงอวัยวะสำคัญได้น้อยลง จนเกิดภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายถึงชีวิต ได้แก่

• หัวใจขาดเลือด — หลอดเลือดหัวใจตีบ นำไปสู่กล้ามเนื้อหัวใจตาย
• อัมพฤกษ์ อัมพาต — หลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน (สโตรก)
• หลอดเลือดส่วนปลายตีบ — ปวดขาเวลาเดิน เลือดไปเลี้ยงปลายเท้าน้อยลง
• ไตรกลีเซอไรด์ที่สูงมาก ๆ ยังเสี่ยงต่อตับอ่อนอักเสบ

การป้องกันและดูแลตัวเอง

ไขมันในเลือดตอบสนองต่อการปรับพฤติกรรมได้ดี เริ่มดูแลตัวเองได้จากสิ่งเหล่านี้

• ลดของทอด ไขมันอิ่มตัว และไขมันทรานส์ เลือกวิธีปรุงแบบต้ม นึ่ง ย่าง
• เพิ่มผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และปลาที่มีไขมันดี
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ช่วยเพิ่มไขมันดี (HDL)
• คุมน้ำหนัก งดบุหรี่ และลดแอลกอฮอล์
• กินยาลดไขมันตามที่แพทย์สั่งเมื่อจำเป็น และตรวจติดตามเป็นระยะ

คลินิกแพทย์อภิเดชดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังโดยแพทย์ มีบริการตรวจสุขภาพ เจาะเลือดตรวจไขมันในเลือด (LDL, HDL, ไตรกลีเซอไรด์) พร้อมประเมินความเสี่ยงและติดตามอาการอย่างต่อเนื่อง เพื่อช่วยให้คุณดูแลไขมันได้ตั้งแต่ใกล้บ้าน

คำถามที่พบบ่อย