โรคภูมิแพ้ อากาศ ฝุ่น และอาหาร

โรคภูมิแพ้เกิดจากการที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตอบสนองต่อ "สารก่อภูมิแพ้" ซึ่งโดยปกติไม่เป็นอันตราย เช่น ไรฝุ่น เกสรดอกไม้ ขนสัตว์ หรืออาหารบางชนิด อย่างไวเกินไป ร่างกายจึงหลั่งสารที่ทำให้เกิดอาการอักเสบ บวม คัน และมีน้ำมูก โรคภูมิแพ้มักถ่ายทอดทางพันธุกรรม และมีแนวโน้มพบมากขึ้นในเมืองที่มีฝุ่นและมลภาวะสูง

ชนิดของโรคภูมิแพ้ที่พบบ่อย

ภูมิแพ้แสดงออกได้หลายระบบของร่างกาย ที่พบบ่อยในคนไทย ได้แก่

• แพ้อากาศ (โพรงจมูกอักเสบจากภูมิแพ้): จาม คัดจมูก น้ำมูกใส คันจมูก คันตาและน้ำตาไหล มักเป็นมากตอนเช้า เมื่อเจอฝุ่น อากาศเย็น หรือกลิ่นฉุน
• ผื่นลมพิษและภูมิแพ้ผิวหนัง: มีผื่นนูนแดง คัน ขึ้น ๆ ยุบ ๆ หรือผิวแห้งคันเรื้อรังตามข้อพับ
• แพ้อาหาร: เกิดหลังกินอาหารบางชนิด เช่น อาหารทะเล นม ไข่ ถั่ว มีได้ตั้งแต่ผื่นคัน ปากบวม ไปจนถึงอาการรุนแรง

การดูแลและการรักษา

การดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอช่วยให้คุมอาการได้ดีและลดการพึ่งยาในระยะยาว

• ทำความสะอาดบ้านสม่ำเสมอ ลดไรฝุ่น ซักผ้าปูที่นอน/ปลอกหมอนด้วยน้ำร้อน หลีกเลี่ยงพรมและตุ๊กตาขนสัตว์
• สวมหน้ากากเมื่อต้องเจอฝุ่นหรือมลภาวะ และล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อชะล้างสารก่อภูมิแพ้
• หากแพ้อาหาร ให้หลีกเลี่ยงอาหารที่แพ้อย่างเคร่งครัด และอ่านฉลากส่วนผสมทุกครั้ง

ด้านยา แพทย์อาจให้ยาแก้แพ้ชนิดรับประทาน หรือยาพ่นจมูกชนิดสเตียรอยด์เพื่อลดการอักเสบของเยื่อบุจมูก ซึ่งใช้ได้อย่างปลอดภัยภายใต้คำแนะนำของแพทย์ ไม่ควรซื้อยาพ่นหรือยาแก้แพ้ใช้เองต่อเนื่องนาน ๆ โดยไม่ปรึกษาแพทย์

การป้องกัน

แม้ภูมิแพ้มักไม่หายขาด แต่ป้องกันไม่ให้อาการกำเริบได้ด้วยการจัดสิ่งแวดล้อมให้สะอาด อากาศถ่ายเทดี งดสูบบุหรี่และเลี่ยงควันบุหรี่มือสอง ออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อให้ร่างกายแข็งแรง และพักผ่อนให้เพียงพอ หากรู้ว่าตัวเองแพ้อะไร การรู้และหลีกเลี่ยงล่วงหน้าคือการป้องกันที่ดีที่สุด

ที่คลินิกแพทย์อภิเดช เราตรวจรักษาโดยแพทย์ มีบริการพ่นยา เจาะเลือดเพื่อตรวจเพิ่มเติม และวัคซีนป้องกันโรค เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่และวัคซีนปอดอักเสบ ซึ่งช่วยลดการติดเชื้อทางเดินหายใจที่มักกระตุ้นให้อาการภูมิแพ้แย่ลง

คำถามที่พบบ่อย